ალუმინის კომპოზიტური პანელი ერთ-ერთი იმ მასალათაგანია, რომლის ორი, ერთი შეხედვით ერთნაირი ნიმუში ხანძრისას დიამეტრალურად განსხვავებულად შეიძლება მოიქცეს. ორივეს ერთნაირი ფერი, სისქე და ზედაპირი ექნება, განსხვავება კი შიგნითაა — გულში. სწორედ ამიტომ ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების საკითხი ACP-ის შემთხვევაში ყოველთვის გულის საკითხია.

რატომ წყვეტს ყველაფერს გული

4 მმ სისქის პანელში ალუმინის ორი ფურცელი ჯამში მილიმეტრზე ნაკლებია, დანარჩენი გულია. ალუმინი არ იწვის, მაგრამ დაახლოებით 660 °C-ზე დნება, ხანძრისას კი ასეთი ტემპერატურა სწრაფად მიიღწევა. თხელი ფურცელი დნება და გულს შიშვლად ტოვებს. შემდეგ ყველაფერი იმაზეა დამოკიდებული, რისგან არის გაკეთებული ეს გული — საწვავისგან თუ მინერალისგან.

მთავარი მაჩვენებელი წვის სითბოა: რამდენ ენერგიას გამოყოფს მასალა დაწვისას. პოლიეთილენი სინამდვილეში პლასტმასაა, რომლის წვის სითბოც ძალიან მაღალია. მინერალური შემავსებლები კი თითქმის არ იწვის.

სამი ტიპის გული

PE — პოლიეთილენის გული. მსუბუქი, მოქნილი, ადვილად მუშავდება, მაგრამ წვადია: ცეცხლი მასში ვრცელდება, გამდნარი პოლიმერი კი წვეთავს. მისი ადგილი ინტერიერი, აბრები და სარეკლამო კონსტრუქციებია — და მხოლოდ იქ, სადაც ნორმები ამის საშუალებას იძლევა.

FR — ცეცხლგამძლე მინერალური გული. მასის ძირითადი ნაწილი მინერალური შემავსებელია — მაგალითად, მაგნიუმის ან ალუმინის ჰიდროქსიდი, — რომელიც პოლიმერულ შემკვრელშია შერეული. გაცხელებისას ეს შემავსებლები იშლება და წყლის ორთქლს გამოყოფს: ორთქლი ალს აგრილებს და წვად აირებს აზავებს, მინერალური ნარჩენი კი დამცავ ფენას ქმნის. ასეთი პანელები, როგორც წესი, B-s1,d0 კლასს აღწევს.

A2 — თითქმის არაწვადი გული. მინერალის წილი კიდევ უფრო მაღალია, ორგანული შემკვრელი კი მინიმალური. ასეთი პანელები A2-s1,d0 კლასს აღწევს და იქ გამოიყენება, სადაც ნორმები არაწვად ან შეზღუდული წვადობის მასალას მოითხოვს.

გულიძირითადი შემადგენლობაქცევა ხანძრისასტიპური გამოყენება
PEპოლიეთილენიწვადი, წვეთავსინტერიერი, აბრები
FRმინერალი + პოლიმერული შემკვრელიძალიან შეზღუდული წვლილი, როგორც წესი, B-s1,d0ფასადები, საზოგადოებრივი შენობები
A2თითქმის მთლიანად მინერალიშეზღუდული წვადობა, A2-s1,d0მაღალი შენობები, მკაცრი მოთხოვნები

ორგანული საღებავისა და წებოვანი ფენების გამო კომპოზიტური პანელისთვის A2 პრაქტიკულად ყველაზე მაღალი მისაღწევი კლასია. A1 — სრულიად არაწვადი მასალების კლასია, მაგალითად, ქვაბამბისა.

როგორ ენიჭება კლასი

ევროპული EN 13501-1 სისტემით B კლასისთვის პანელი გადის ერთეული მწველი საგნის გამოცდას (SBI, EN 13823) და მცირე ალით აალების გამოცდას (EN ISO 11925-2). A2 კლასისთვის SBI-ს ემატება არაწვადობის (EN ISO 1182) ან წვის სითბოს (EN ISO 1716) გამოცდა. ამიტომ A2 მხოლოდ „უკეთესი B“ კი არ არის — აქ მასალის საწვავ პოტენციალსაც ზომავენ. ასოების, s-ისა და d-ის მნიშვნელობა ცალკე სტატიაში ავხსენით.

B1 არ უდრის B-ს

ჩინური და ზოგი ევროპული მწარმოებლის დოკუმენტებში ხშირად შეხვდებით აღნიშვნას B1. ეს ეროვნული კლასიფიკაციაა — ჩინეთში GB 8624 სტანდარტით, გერმანიაში ძველი DIN 4102-ით. ის ევროპულ კლასს B-s1,d0 პირდაპირ არ უტოლდება, რადგან გამოცდის მეთოდები განსხვავებულია. თუ პროექტი ევროპულ კლასიფიკაციას ეყრდნობა, მოითხოვეთ კლასიფიკაციის ოქმი სწორედ EN 13501-1-ით, კონკრეტულ პროდუქტსა და სისქეზე.

MC Bond-ის ზოგად კატალოგში ხანძრის კლასად B1 და A2 (მოთხოვნისამებრ) არის მითითებული, ჩვენს კატალოგში არსებული პანელები კი B-s1,d0 კლასით მოდის.

რატომ გამკაცრდა მოთხოვნები

2017 წელს ლონდონში, Grenfell Tower-ის ხანძარში, ცეცხლი ფასადზე სწრაფად გავრცელდა და დამპროექტებლებმა ყურადღება კომპოზიტური პანელების პოლიეთილენის გულზე გაამახვილეს. მას შემდეგ ბევრმა ქვეყანამ მაღალი შენობების ფასადებზე წვადი მასალების გამოყენება შეზღუდა. გაკვეთილი მარტივია: ფასადისთვის გული შემთხვევით არ უნდა შეირჩეს.

PE გული ცუდი არ არის — უბრალოდ თავის ადგილზე უნდა იყოს

პოლიეთილენის გულიანი პანელი კარგი მასალაა აბრისთვის, სავაჭრო სტენდისთვის, ავეჯისა თუ ინტერიერის დეკორისთვის: ის მსუბუქია, ადვილად იჭრება და კარგად იკეცება. პრობლემა მაშინ იწყება, როცა მას დაზოგვის მიზნით ფასადზე ან ევაკუაციის გზაზე იყენებენ. ინტერიერშიც, განსაკუთრებით საზოგადოებრივ შენობებში — სავაჭრო ცენტრებში, სასტუმროებსა და ოფისებში, — მოპირკეთებაზე ხანძარსაწინააღმდეგო მოთხოვნები ვრცელდება, ამიტომ გულის არჩევა იქაც პროექტთან უნდა შეთანხმდეს.

როგორ შევამოწმოთ, რას ვყიდულობთ

  • დოკუმენტი, და არა სიტყვა. კლასიფიკაციის ოქმში პროდუქტის სახელი, სისქე და გულის ტიპი მიწოდებულ პანელს უნდა ემთხვეოდეს.
  • ჭრილის დათვალიერება. პოლიეთილენის გული ერთგვაროვანი, ცვილისებრი და მოქნილია; მინერალური — უფრო მკვრივი, მქრქალი და გატეხისას იფშვნება. თუმცა თვალით შეფასება მხოლოდ ორიენტირია, მტკიცებულება ლაბორატორიული ოქმია.
  • სისტემის კლასი. პანელის კლასი ჯერ კიდევ არ ნიშნავს მთელი ფასადის კლასს. მნიშვნელოვანია თბოიზოლაცია (Rockwool-ის ქვაბამბა — A1), ქვესისტემა და ღრეჩოში მოწყობილი ხანძარსაწინააღმდეგო ბარიერები.

პრაქტიკული რჩევა. ხანძარსაწინააღმდეგო მოთხოვნა პროექტის დასაწყისშივე გაარკვიეთ — შენობის სიმაღლე, დანიშნულება და ექსპერტიზის პოზიცია. გულის შეცვლა მონტაჟის შემდეგ მთელი ფასადის ხელახლა აწყობას ნიშნავს.

საქართველოში ფასადზე მოთხოვნებს შენობის სიმაღლე და დანიშნულება, ხოლო კონკრეტულ პროექტში — მისი ხანძარსაწინააღმდეგო ნაწილი განსაზღვრავს. გამოგვიგზავნეთ ეს მოთხოვნა — შევარჩევთ შესაბამისი გულის MC Bond-ის პანელს და მოგაწვდით დოკუმენტებს. საწყობში არსებული პანელები კატალოგშია, ნიმუშები კი ვაკის შოურუმში შეგიძლიათ ნახოთ.